Thành lập công ty đá xây dựng là hướng kinh doanh được nhiều nhà đầu tư quan tâm khi nhu cầu sử dụng đá phục vụ xây dựng dân dụng, công nghiệp và hạ tầng ngày càng tăng. Để doanh nghiệp hoạt động thuận lợi, chủ đầu tư cần chuẩn bị đầy đủ về pháp lý, vốn, nguồn hàng, địa điểm tập kết và phương án vận chuyển. Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp, đăng ký ngành nghề phù hợp và hoàn thiện hồ sơ ngay từ đầu sẽ giúp quá trình thành lập thuận lợi hơn. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần chú ý đến nguồn gốc đá, chứng từ mua bán và những quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh khoáng sản.
Công ty đá xây dựng cần xác định rõ thương mại, sản xuất hay khai thác
Trước khi thành lập công ty đá xây dựng, doanh nghiệp cần xác định chính xác mình sẽ tham gia ở khâu nào của chuỗi cung ứng. Một công ty chỉ mua đá thành phẩm để bán lại có mô hình pháp lý, vốn và cơ sở vật chất khác đáng kể so với đơn vị đầu tư dây chuyền nghiền sàng hoặc trực tiếp khai thác mỏ đá.
Việc xác định đúng mô hình ngay từ đầu giúp doanh nghiệp lựa chọn ngành nghề phù hợp, dự toán vốn chính xác và tránh nhầm lẫn giữa đăng ký ngành nghề với quyền thực tế được khai thác khoáng sản. Đối với hoạt động khai thác, sản xuất hoặc vận tải có điều kiện, doanh nghiệp còn phải tiếp tục rà soát các yêu cầu pháp lý chuyên ngành trước khi vận hành.
Chỉ kinh doanh đá
Mô hình thương mại phù hợp với doanh nghiệp mua đá thành phẩm từ mỏ, nhà máy nghiền hoặc nhà phân phối rồi bán lại cho nhà thầu, trạm bê tông và công trình xây dựng. Doanh nghiệp không trực tiếp khai thác nên trọng tâm quản lý nằm ở nguồn gốc hàng hóa, giá mua, vận chuyển và công nợ.
Mô hình này có thể triển khai với mức đầu tư thấp hơn so với sở hữu mỏ hoặc dây chuyền sản xuất. Tuy nhiên, khả năng cạnh tranh phụ thuộc nhiều vào việc xây dựng được nguồn hàng ổn định và khoảng cách giữa nguồn đá với khách hàng.
Nghiền sàng đá
Doanh nghiệp đầu tư nghiền sàng có thể mua đá nguyên liệu hoặc vật liệu đầu vào phù hợp rồi sử dụng dây chuyền để tạo ra các kích cỡ đá thương phẩm khác nhau. Khi đó, công ty không còn đơn thuần là thương nhân mà đã phát sinh hoạt động sản xuất.
Mô hình này cần tính đến mặt bằng, máy nghiền, máy sàng, băng tải, điện, nhân sự vận hành, bụi, tiếng ồn và kiểm soát chất lượng thành phẩm. Vốn đầu tư và yêu cầu quản trị vì vậy cao hơn đáng kể so với hoạt động mua bán thông thường.
Khai thác mỏ
Khai thác mỏ đá là mô hình có mức độ đầu tư và yêu cầu pháp lý cao. Doanh nghiệp phải có cơ sở pháp lý phù hợp đối với khu vực khoáng sản và thực hiện các nghĩa vụ chuyên ngành trước khi tổ chức khai thác thực tế.
Việc đăng ký ngành khai thác khoáng sản trong hồ sơ doanh nghiệp không đồng nghĩa công ty được tự động khai thác tại bất kỳ khu vực nào. Do đó, dự án mỏ cần được tách thành một bài toán pháp lý và đầu tư riêng ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Vận chuyển đến công trình
Giá đá đến chân công trình thường chịu tác động lớn của cước vận chuyển. Vì vậy, nhiều công ty không chỉ bán đá mà còn tổ chức xe giao trực tiếp cho khách.
Doanh nghiệp cần phân biệt giữa việc thuê nhà vận tải và tự tổ chức hoạt động vận tải. Dù lựa chọn phương án nào, chi phí xe, tải trọng, tuyến đường, thời gian chờ và bốc dỡ phải được tính vào giá bán.
Chọn nhóm đá xây dựng theo nhu cầu thị trường
Không nên nhập hoặc sản xuất mọi loại đá chỉ vì có khả năng cung cấp. Mỗi nhóm đá có thị trường, mục đích sử dụng và tốc độ tiêu thụ khác nhau. Doanh nghiệp cần khảo sát nhóm khách hàng chính trước khi quyết định cơ cấu sản phẩm.
Nếu khách hàng chủ yếu là trạm bê tông, cơ cấu hàng sẽ khác với doanh nghiệp chuyên cung cấp cho dự án giao thông hoặc san nền. Việc lựa chọn đúng sản phẩm giúp tăng tốc độ quay vòng hàng và giảm lượng tồn tại bãi.
Đá 1×2
Đá 1×2 là nhóm vật liệu được sử dụng phổ biến trong nhiều hạng mục bê tông. Đây thường là một trong những sản phẩm có nhu cầu ổn định tại trạm trộn, công trình dân dụng và dự án xây dựng.
Khi cung cấp số lượng lớn, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến kích cỡ thực tế, độ sạch và sự ổn định giữa các lô hàng để tránh ảnh hưởng đến cấp phối của khách.
Đá 2×4
Đá 2×4 có kích thước lớn hơn và được lựa chọn tùy theo yêu cầu của từng hạng mục xây dựng.
Doanh nghiệp nên xác định rõ quy cách khi báo giá vì cách gọi thương mại có thể chưa đủ để phản ánh toàn bộ yêu cầu kỹ thuật mà khách hàng cần.
Đá mi
Đá mi có thể phát sinh từ quá trình nghiền sàng và được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau tùy loại, kích cỡ và yêu cầu công trình.
Nếu công ty có dây chuyền nghiền, việc xây dựng được đầu ra ổn định cho đá mi giúp tận dụng tốt hơn toàn bộ sản phẩm của quá trình sản xuất thay vì chỉ tập trung vào những kích cỡ đá chính.
Đá cấp phối
Đá cấp phối thường được sử dụng với sản lượng lớn trong công trình giao thông, nền đường và các hạng mục cần lớp vật liệu nền theo yêu cầu kỹ thuật.
Khi cung cấp cho dự án, doanh nghiệp cần thống nhất rõ yêu cầu chất lượng và phương pháp nghiệm thu vì đây thường không phải nhóm hàng chỉ được đánh giá bằng hình thức bên ngoài.
Ngành nghề công ty đá xây dựng
Ngành nghề công ty đá cần được xây dựng theo đúng chuỗi hoạt động dự kiến. Một doanh nghiệp thương mại có thể chỉ cần nhóm ngành phù hợp với bán vật liệu, trong khi doanh nghiệp có nhà máy nghiền sàng, đội xe hoặc mỏ sẽ phải rà soát thêm nhiều hoạt động khác.
Đăng ký đúng ngành nghề là bước đầu của quá trình thành lập. Với hoạt động thuộc diện phải đáp ứng điều kiện chuyên ngành, công ty vẫn phải hoàn thiện các yêu cầu tương ứng trước khi chính thức triển khai.
Bán buôn vật liệu
Đây là hoạt động cơ bản của công ty mua đá để phân phối cho nhà thầu, trạm trộn, cửa hàng vật liệu hoặc doanh nghiệp khác.
Nếu dự kiến bán đồng thời cát, xi măng, gạch hoặc các vật liệu xây dựng khác, công ty nên rà soát phạm vi ngành nghề ngay từ đầu để phù hợp với danh mục kinh doanh thực tế.
Sản xuất vật liệu
Nếu công ty có hoạt động nghiền, sàng hoặc chế biến nguyên liệu thành các dòng sản phẩm đá khác nhau, cần xem xét nhóm ngành sản xuất tương ứng với hoạt động thực tế.
Khi có sản xuất, doanh nghiệp đồng thời phải chú ý đến cơ sở sản xuất, dây chuyền máy móc, điện, môi trường, an toàn lao động và các yêu cầu liên quan đến vận hành nhà máy.
Khai thác khoáng sản nếu có
Doanh nghiệp chỉ nên đưa hoạt động khai thác vào kế hoạch khi thực sự có dự án mỏ hoặc chiến lược đầu tư nguồn nguyên liệu.
Đây là lĩnh vực chịu sự quản lý chuyên ngành, vì vậy không thể hiểu rằng việc đăng ký ngành nghề tại cơ quan đăng ký kinh doanh đã đủ để doanh nghiệp tiến hành khai thác.
Vận tải
Nếu công ty tự tổ chức vận chuyển hoặc cung cấp dịch vụ vận tải cho khách hàng, cần rà soát ngành nghề và những yêu cầu áp dụng đối với hoạt động vận tải thực tế.
Trong quản trị nội bộ, nên tách chi phí vận tải khỏi giá hàng để xác định tuyến giao nào có lợi nhuận và tuyến nào đang làm giảm biên của đơn hàng.
Vốn công ty đá phụ thuộc rất lớn vào mô hình hoạt động
Không có một mức vốn chung phù hợp cho mọi công ty đá xây dựng. Doanh nghiệp thương mại thuê vận tải có thể bắt đầu với vốn vừa phải, trong khi dự án có bãi lớn, dây chuyền nghiền và mỏ đá có thể cần mức đầu tư cao hơn rất nhiều.
Do đó, ngoài vốn điều lệ, doanh nghiệp cần lập một bảng riêng về vốn đầu tư cố định và vốn lưu động để xác định nhu cầu tài chính thực tế.
Thương mại
Công ty thương mại chủ yếu cần vốn cho việc mua hàng, ứng trước nhà cung cấp, thuê vận tải và tài trợ công nợ cho khách.
Mức vốn phải được tính theo số chuyến hoặc sản lượng giao trong một chu kỳ thanh toán. Nếu khách hàng được nợ dài nhưng nhà cung cấp yêu cầu thanh toán nhanh, nhu cầu vốn có thể tăng rất mạnh.
Bãi tập kết
Bãi giúp công ty chủ động nguồn hàng nhưng làm phát sinh chi phí thuê địa điểm, máy xúc, nhân công, bảo vệ và quản lý môi trường.
Doanh nghiệp chỉ nên đầu tư bãi với quy mô phù hợp sản lượng. Bãi quá lớn trong khi hàng quay vòng chậm sẽ làm tăng chi phí cố định không cần thiết.
Máy nghiền
Dây chuyền nghiền sàng là khoản đầu tư lớn và kéo theo chi phí điện, bảo dưỡng, linh kiện, nhân sự và thời gian dừng máy.
Trước khi đầu tư, doanh nghiệp cần tính sản lượng tối thiểu mà dây chuyền phải vận hành để bù được chi phí cố định và tạo lợi nhuận.
Mỏ đá
Đầu tư vào mỏ không chỉ bao gồm máy móc khai thác mà còn có nhiều khoản liên quan đến dự án, hạ tầng, đường vận chuyển và nghĩa vụ chuyên ngành.
Doanh nghiệp cần lập bài toán tài chính dài hạn dựa trên trữ lượng có thể khai thác, công suất dự kiến và thị trường tiêu thụ thay vì chỉ nhìn vào giá bán đá hiện tại.
Hồ sơ thành lập công ty đá xây dựng
Hồ sơ thành lập công ty cần phản ánh đúng loại hình, ngành nghề và cơ cấu vốn mà nhà đầu tư lựa chọn. Đối với doanh nghiệp đá xây dựng, việc xác định mô hình ngay từ hồ sơ ban đầu giúp tránh tình trạng đăng ký một công ty thương mại nhưng thực tế lại triển khai thêm sản xuất hoặc các hoạt động chuyên ngành chưa được chuẩn bị.
Nếu có nhiều người cùng đầu tư vào máy móc, bãi hoặc dự án mỏ, quyền và nghĩa vụ của từng người cũng cần được xác lập rõ.
Đăng ký doanh nghiệp
Hồ sơ đăng ký cần thể hiện tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, ngành nghề, vốn điều lệ, người đại diện và thông tin chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông theo loại hình lựa chọn.
Phần ngành nghề nên được rà soát dựa trên hoạt động thực tế dự kiến gồm thương mại, sản xuất, vận tải hoặc các hoạt động khác nếu có.
Điều lệ
Điều lệ xác định cơ cấu quản trị, quyền biểu quyết, thẩm quyền ký kết và cơ chế phân chia lợi ích trong doanh nghiệp.
Với doanh nghiệp có tài sản lớn như dây chuyền nghiền hoặc vốn đầu tư vào dự án mỏ, điều lệ càng cần làm rõ thẩm quyền quyết định các khoản đầu tư, vay vốn hoặc chuyển nhượng tài sản.
Vốn
Vốn điều lệ nên nằm trong khả năng góp thực tế và tương xứng với kế hoạch kinh doanh.
Doanh nghiệp cũng cần tách vốn điều lệ với tổng nhu cầu vốn của dự án vì tiền mua hàng, đầu tư máy móc, phương tiện và công nợ có thể vượt đáng kể số vốn ban đầu.
Người đại diện
Người đại diện theo pháp luật thường tham gia ký hợp đồng mua bán, thuê bãi, tín dụng, vận tải và các giao dịch quan trọng khác.
Do đó, việc lựa chọn người đại diện cần gắn với năng lực điều hành và cơ chế kiểm soát nội bộ, đặc biệt nếu công ty có nhiều thành viên góp vốn.
Bãi đá cần kiểm soát bụi, tải trọng và luồng xe
Bãi tập kết đá có mật độ phương tiện lớn, thường xuyên phát sinh xúc đổ và có khả năng tạo bụi. Nếu bố trí không hợp lý, hoạt động của bãi có thể ảnh hưởng đến người lao động, tuyến giao thông và khu vực lân cận.
Ngay từ khi lựa chọn địa điểm, doanh nghiệp nên tính đường xe vào, khu chờ, khu chứa từng loại đá và hệ thống thoát nước thay vì chỉ quan tâm đến diện tích.
Bụi
Bụi có thể phát sinh từ việc đổ đá, xúc hàng, phương tiện di chuyển và đặc biệt tại khu vực có đá mi hoặc vật liệu kích thước nhỏ.
Doanh nghiệp cần nhận diện những khu vực phát sinh bụi lớn để xây dựng biện pháp kiểm soát phù hợp với quy mô vận hành.
Phun nước
Phun nước có thể được sử dụng như một trong các biện pháp hạn chế bụi tại đường nội bộ hoặc khu vực phù hợp.
Việc thực hiện cần hợp lý để không tạo lượng bùn lớn hoặc làm nước cuốn vật liệu ra hệ thống thoát nước và đường giao thông bên ngoài.
Xe tải
Luồng xe vào và ra bãi nên được tổ chức rõ để giảm xung đột giữa phương tiện đang cân, đang lấy hàng và đang chờ.
Nếu bãi có sản lượng lớn, việc điều tiết giờ xe cũng giúp giảm ùn tắc và rút ngắn thời gian chờ, từ đó giảm chi phí vận tải.
Thoát nước
Bãi cần hạn chế tình trạng nước mưa kéo theo đất, bụi đá và vật liệu nhỏ ra khu vực xung quanh.
Hệ thống thoát nước và mặt bằng nên được thiết kế phù hợp với địa hình thực tế, đặc biệt tại bãi nằm thấp hoặc có lưu lượng xe lớn.
Nguồn gốc đá phải có chứng từ hợp pháp
Nguồn gốc vật liệu là nội dung cần được kiểm soát xuyên suốt hoạt động kinh doanh. Công ty thương mại không nên chỉ quan tâm đến giá mua mà phải biết đá được cung cấp từ đâu và có chứng từ phù hợp hay không.
Hồ sơ nguồn hàng càng đầy đủ thì doanh nghiệp càng thuận lợi khi làm việc với khách dự án, bộ phận kế toán và trong trường hợp cần truy xuất một lô hàng cụ thể.
Mỏ khai thác
Nếu mua trực tiếp từ đơn vị khai thác, doanh nghiệp cần kiểm tra thông tin về đơn vị cung cấp và nguồn đá mà mình nhận.
Không nên chấp nhận một nguồn hàng chỉ vì giá thấp nếu không thể xây dựng được chuỗi chứng từ rõ ràng từ nơi cung cấp đến doanh nghiệp.
Nhà cung cấp
Nhà cung cấp có thể là đơn vị khai thác, nhà máy nghiền hoặc thương nhân trung gian.
Doanh nghiệp nên lưu hợp đồng, thông tin pháp lý và lịch sử giao hàng của từng nhà cung cấp để đánh giá đồng thời giá, chất lượng và mức độ ổn định của nguồn hàng.
Hóa đơn
Hóa đơn mua vào cần được đối chiếu với loại đá, số lượng và giá trị hàng thực tế mà doanh nghiệp nhận.
Đối với đơn hàng giao thẳng từ nguồn đến công trình, kế toán càng cần liên kết hóa đơn mua vào với dữ liệu vận chuyển và giao cho khách.
Phiếu giao
Phiếu giao giúp xác nhận từng chuyến xe, loại đá, khối lượng và điểm nhận.
Khi một hợp đồng gồm nhiều chục hoặc hàng trăm chuyến, hệ thống phiếu giao là cơ sở quan trọng để tổng hợp khối lượng và giải quyết chênh lệch.
Chất lượng đá cần phù hợp mục đích sử dụng
Khách hàng mua đá không chỉ mua theo tên gọi 1×2, 2×4 hay đá mi mà thực tế cần vật liệu phù hợp với mục đích kỹ thuật của công trình. Nếu doanh nghiệp giao đúng tên hàng nhưng chất lượng không đáp ứng yêu cầu đã thỏa thuận, tranh chấp vẫn có thể phát sinh.
Vì vậy, với khách hàng dự án, nên xác định rõ yêu cầu kỹ thuật ngay từ báo giá hoặc hợp đồng và kiểm soát sự ổn định của nguồn cung trong thời gian giao hàng.
Kích cỡ
Kích cỡ là một trong những đặc điểm cơ bản để phân loại đá. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào cách gọi thương mại mà cần thống nhất quy cách khách yêu cầu.
Nếu đổi nguồn đá giữa dự án, cần kiểm tra lại kích thước thực tế để tránh sự khác biệt quá lớn giữa các đợt giao.
Cường độ
Đối với các hạng mục có yêu cầu kỹ thuật, đặc tính cơ lý của đá có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sử dụng.
Doanh nghiệp nên dựa trên yêu cầu của khách hàng, hồ sơ kỹ thuật của nguồn đá và kết quả kiểm tra cần thiết thay vì đưa ra cam kết vượt quá dữ liệu đang có.
Hàm lượng bụi
Lượng bụi hoặc vật liệu nhỏ lẫn trong đá có thể ảnh hưởng đến chất lượng sử dụng, đặc biệt với đá phục vụ bê tông hoặc các cấp phối kỹ thuật.
Bãi và quá trình bốc xếp cũng cần được quản lý để hạn chế việc đá sạch bị trộn thêm đất, bụi hoặc vật liệu khác trong quá trình lưu giữ.
Độ sạch
Đá cần hạn chế lẫn đất, bùn và tạp chất không phù hợp với mục đích sử dụng.
Khi nhận hàng từ nguồn mới, doanh nghiệp nên kiểm tra trước thay vì chỉ đến khi khách hàng phản ánh mới đánh giá chất lượng.
Báo giá đá cần tính cả cước vận chuyển
Đá xây dựng có khối lượng lớn nên khoảng cách vận chuyển tác động trực tiếp đến giá bán cuối cùng. Một nguồn đá có giá tại bãi thấp chưa chắc tạo lợi thế nếu nằm quá xa công trình.
Báo giá nên tách được giá vật liệu và chi phí logistics để doanh nghiệp biết chính xác lợi nhuận tạo ra từ phần nào của đơn hàng.
Giá tại bãi
Giá tại bãi là mức cơ sở khi khách nhận hàng tại địa điểm của doanh nghiệp hoặc chưa tính vận chuyển đến công trình.
Đây là dữ liệu cần thiết để bộ phận kinh doanh tính giá cho từng tuyến thay vì sử dụng một mức giá giao chung.
Giá giao
Giá giao cần xác định theo vị trí công trình, sản lượng và loại phương tiện cần sử dụng.
Với hợp đồng kéo dài, doanh nghiệp nên có cơ chế xử lý khi giá nguồn hàng hoặc cước vận chuyển thay đổi đáng kể để hạn chế việc phải giao hàng kéo dài ở mức giá không còn hiệu quả.
Phí bốc
Chi phí xúc đá lên xe có thể được bao gồm trong giá tại bãi hoặc tính riêng tùy cách tổ chức nguồn hàng.
Báo giá phải làm rõ nội dung này để bộ phận kinh doanh không bỏ sót một chi phí phát sinh lặp lại ở mỗi chuyến.
Cự ly
Cự ly vận chuyển cần được tính theo tuyến thực tế mà xe có thể lưu thông, không chỉ theo khoảng cách thẳng hoặc tuyến ngắn nhất trên bản đồ.
Đường hạn chế tải trọng, cấm giờ hoặc khó quay đầu có thể làm chi phí thực tế cao hơn đáng kể so với dự kiến.
Đo khối lượng đá cần thống nhất từ hợp đồng
Đá có thể được mua bán theo mét khối hoặc tấn tùy loại giao dịch. Nếu bên mua và bên bán không thống nhất cách xác định khối lượng ngay từ đầu, chỉ một chênh lệch nhỏ trên mỗi chuyến cũng có thể trở thành khoản tranh chấp lớn khi cộng dồn cả dự án.
Hợp đồng cần quy định đơn vị tính, phương pháp xác nhận, căn cứ quy đổi nếu có và loại chứng từ được hai bên sử dụng để nghiệm thu.
Mét khối
Giao dịch theo mét khối cần làm rõ cách xác định thể tích và phương pháp kiểm tra khi cần.
Không nên chỉ ghi tổng số mét khối dự kiến mà không có cơ chế xác nhận khối lượng thực giao đối với hợp đồng kéo dài nhiều đợt.
Tấn
Giao dịch theo tấn thuận tiện khi có dữ liệu cân đủ tin cậy và hai bên thống nhất sử dụng làm căn cứ.
Phiếu cân hoặc dữ liệu tương ứng nên được gắn với từng chuyến để có thể tổng hợp và đối chiếu khi thanh toán.
Hệ số quy đổi
Nếu hợp đồng phải chuyển đổi giữa tấn và mét khối, doanh nghiệp không nên tự sử dụng một hệ số ước tính cho mọi loại đá.
Hệ số áp dụng cần có căn cứ phù hợp với vật liệu và được các bên thống nhất trước, vì kích cỡ, độ rỗng và tình trạng vật liệu có thể làm kết quả quy đổi khác nhau.
Biên bản giao
Biên bản hoặc phiếu xác nhận giao nhận là bằng chứng quan trọng về khối lượng thực tế.
Đối với dự án lớn, nên chốt số liệu định kỳ thay vì để toàn bộ chứng từ đến cuối tháng hoặc cuối công trình mới đối chiếu.
Vận chuyển đá cần kiểm soát tải trọng và rơi vãi
Chi phí vận tải lớn khiến doanh nghiệp dễ tập trung vào việc tối đa lượng hàng trên từng chuyến. Tuy nhiên, phương án vận chuyển cần được xây dựng trên tải trọng và điều kiện giao thông phù hợp thay vì cố giảm số chuyến bằng cách tăng lượng hàng không hợp lý.
Quản lý tốt vận tải giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, kiểm soát chi phí và hạn chế tình trạng vật liệu rơi vãi trên đường.
Che phủ
Xe chở đá, đặc biệt là đá nhỏ hoặc đá mi, cần có giải pháp phù hợp để hạn chế vật liệu rơi, văng hoặc phát tán trong quá trình vận chuyển.
Kiểm tra tình trạng xe và hàng trước khi rời bãi nên trở thành một bước cố định trong quy trình giao hàng.
Tải trọng
Mỗi phương tiện có khả năng chuyên chở và điều kiện khai thác khác nhau. Bộ phận điều vận phải biết giới hạn phù hợp để bố trí lượng hàng cho từng chuyến.
Báo giá vận tải cũng phải dựa trên số chuyến thực tế cần thiết, tránh tính lợi nhuận dựa trên giả định xe sẽ chở lượng hàng không phù hợp.
Đường công trình
Đường vào công trình có thể nhỏ, yếu hoặc có những đoạn hạn chế loại xe lớn.
Trước khi nhận đơn với sản lượng cao, doanh nghiệp nên kiểm tra khả năng tiếp cận thực tế để lựa chọn xe phù hợp và tránh phát sinh trung chuyển ngoài dự kiến.
Bốc dỡ
Cần xác định rõ việc giao hàng kết thúc tại vị trí nào và ai chịu trách nhiệm bốc dỡ hoặc san vật liệu.
Nếu xe phải chờ lâu hoặc phải di chuyển sâu trong công trường, chi phí thực tế cần được tính đến khi báo giá.
Công nợ nhà thầu đá xây dựng
Nhà thầu thường nhận đá theo tiến độ nhưng thanh toán theo từng kỳ, tạo ra khoảng cách lớn giữa thời điểm doanh nghiệp chi tiền mua và vận chuyển với thời điểm thu tiền. Nếu không kiểm soát, một dự án lớn có thể sử dụng gần hết vốn lưu động của công ty.
Công nợ vì vậy phải được quản lý theo hạn mức và từng đợt giao, không nên chỉ dựa trên tổng giá trị hợp đồng.
Hạn mức
Mỗi khách hàng nên có mức dư nợ tối đa dựa trên khả năng tài chính, lịch sử thanh toán và quy mô giao dịch.
Khi khách đã đạt hạn mức, đơn hàng mới cần được kiểm tra hoặc yêu cầu thanh toán một phần trước khi tiếp tục giao.
Giao từng đợt
Chia khối lượng thành các đợt giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng tiền tốt hơn so với giao nhanh toàn bộ rồi chờ khách thanh toán.
Các đợt giao có thể gắn với tiến độ công trình và điều kiện thanh toán cụ thể để giảm mức vốn bị chiếm dụng.
Đối chiếu
Do đá thường được giao nhiều chuyến, công nợ cần đối chiếu cùng với khối lượng đã giao và hóa đơn đã lập.
Việc đối chiếu theo tuần hoặc từng giai đoạn giúp phát hiện nhanh chuyến bị thiếu chứng từ hoặc số liệu không thống nhất.
Thu hồi
Doanh nghiệp cần xây dựng lịch thu nợ và người chịu trách nhiệm theo dõi thay vì chỉ xử lý khi khoản nợ đã quá hạn dài.
Đối với khách thường xuyên trễ hạn, chính sách bán hàng nên được điều chỉnh trước khi tiếp tục tăng sản lượng.
Kế toán công ty đá cần gắn chứng từ với khối lượng
Đặc thù của ngành đá là số lượng giao nhận lớn, nhiều chuyến và có thể phát sinh chênh lệch giữa cách đo tại nguồn, tại bãi và tại khách hàng. Kế toán không nên chỉ ghi nhận dựa trên tổng hóa đơn mà cần có khả năng đối chiếu với dữ liệu vận hành.
Hệ thống tốt phải kết nối được mua vào, tồn bãi, bán ra và hao hụt để khi xuất hiện chênh lệch có thể xác định được nguyên nhân.
Mua
Mỗi lần mua cần gắn với nhà cung cấp, loại đá, khối lượng, đơn giá và chứng từ giao nhận.
Nếu hàng đi thẳng từ nguồn tới khách, kế toán vẫn cần có dữ liệu cho phép xác định chuyến mua nào tương ứng với lượng hàng đã bán.
Bán
Số lượng bán trên hồ sơ phải có khả năng đối chiếu với phiếu giao, dữ liệu cân hoặc chứng từ xác nhận khối lượng theo phương thức hai bên đã thống nhất.
Đối với hợp đồng xuất hóa đơn theo kỳ, cần có bảng tổng hợp chi tiết các chuyến cấu thành số lượng trên hóa đơn.
Tồn bãi
Tồn trên sổ cần được kiểm tra định kỳ với tồn thực tế tại bãi.
Do việc đo vật liệu rời có thể phát sinh sai số, doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp kiểm kê thống nhất và lưu dữ liệu qua các kỳ để đánh giá mức chênh lệch bình thường.
Hao hụt
Hao hụt có thể phát sinh trong quá trình xúc, vận chuyển, lưu bãi hoặc do sai số đo lường.
Doanh nghiệp cần theo dõi hao hụt thực tế và xác định nguyên nhân, tránh sử dụng một tỷ lệ cố định để xử lý mọi chênh lệch mà không có dữ liệu vận hành hỗ trợ.
Những rủi ro khi kinh doanh đá xây dựng
Kinh doanh đá có thể tạo doanh số lớn nhưng cũng tập trung nhiều rủi ro ở nguồn hàng, môi trường, vận tải và công nợ. Nếu không kiểm soát tốt, lợi nhuận từ nhiều đơn hàng nhỏ có thể bị xóa bởi chỉ một khoản nợ khó thu hoặc một sự cố vận hành lớn.
Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm soát ngay từ nhà cung cấp, bãi, phương tiện đến khách hàng thay vì chỉ xử lý sau khi vấn đề xảy ra.
Nguồn hàng không hợp pháp
Nguồn hàng thiếu chứng từ rõ ràng là rủi ro cần tránh ngay từ khâu mua vào.
Doanh nghiệp nên ưu tiên nhà cung cấp có hồ sơ minh bạch và xây dựng khả năng truy xuất từng lô hoặc từng đợt giao thay vì chọn nguồn chỉ dựa trên mức giá thấp.
Bụi
Bụi từ hoạt động bốc dỡ, xe chạy và nghiền sàng có thể gây ảnh hưởng đến người lao động và môi trường xung quanh.
Bãi hoặc nhà máy cần tổ chức biện pháp kiểm soát phù hợp với quy mô hoạt động và thường xuyên kiểm tra hiệu quả thực tế.
Xe quá tải
Sử dụng phương án chở quá nhiều hàng để giảm chi phí mỗi chuyến có thể tạo rủi ro về phương tiện và quá trình lưu thông.
Chi phí vận tải nên được tính trên phương án giao hàng phù hợp thay vì xây giá bán dựa vào việc phải tối đa hóa tải trên từng chuyến bằng mọi cách.
Công nợ
Một khách nhà thầu mua số lượng lớn có thể tạo doanh thu rất cao nhưng đồng thời trở thành rủi ro lớn nhất nếu thanh toán chậm.
Doanh nghiệp cần nhìn vào lợi nhuận sau chi phí vốn và rủi ro thu hồi nợ, không nên đánh giá khách hàng chỉ bằng tổng doanh số.
Lộ trình phát triển công ty đá xây dựng
Không nhất thiết doanh nghiệp mới phải sở hữu ngay bãi, máy nghiền và mỏ đá. Một lộ trình từng bước giúp kiểm chứng đầu ra trước khi đầu tư tài sản cố định lớn và giảm áp lực vốn trong giai đoạn đầu.
Doanh nghiệp có thể đi từ thương mại đến bãi tập kết, sau đó đầu tư chế biến khi sản lượng đủ lớn và chỉ nghiên cứu khai thác khi có năng lực tài chính, pháp lý và thị trường phù hợp.
Thương mại
Giai đoạn đầu nên tập trung xây dựng nguồn hàng ổn định và nhóm khách hàng nhà thầu, trạm bê tông hoặc công trình.
Mô hình thương mại giúp doanh nghiệp hiểu giá, tuyến vận chuyển, nhu cầu từng loại đá và khả năng thanh toán của khách trước khi quyết định đầu tư sâu hơn.
Bãi
Khi sản lượng đủ lớn, bãi tập kết giúp doanh nghiệp chủ động hơn về thời gian giao và có thể gom nguồn hàng theo kế hoạch.
Trước khi mở bãi, cần tính mức tồn cần thiết, sản lượng quay vòng và toàn bộ chi phí cố định để xác định bãi có thực sự giúp cải thiện lợi nhuận hay không.
Nghiền sàng
Đầu tư nghiền sàng phù hợp khi doanh nghiệp đã có nguồn nguyên liệu, đầu ra cho nhiều kích cỡ sản phẩm và sản lượng đủ để khai thác máy hiệu quả.
Ngoài hiệu quả tài chính, doanh nghiệp phải chuẩn bị đồng thời mặt bằng, kỹ thuật, nhân sự, môi trường và quy trình kiểm soát chất lượng.
Khai thác hoặc phân phối quy mô lớn
Giai đoạn phát triển cao hơn có thể là đầu tư vào nguồn khai thác phù hợp hoặc xây mạng lưới phân phối với sản lượng lớn tại nhiều khu vực.
Ở quy mô này, công ty cần chuyển trọng tâm từ bán từng đơn sang quản trị nguồn cung, đội xe, công nợ, chất lượng và dòng tiền theo hệ thống để doanh thu tăng không kéo theo rủi ro tăng tương ứng.
Thành lập công ty đá xây dựng cần được chuẩn bị đồng bộ từ thủ tục đăng ký doanh nghiệp, ngành nghề kinh doanh đến nguồn vốn, nguồn hàng, địa điểm tập kết và phương tiện vận chuyển. Chủ đầu tư nên lựa chọn nguồn đá có nguồn gốc rõ ràng, nhà cung cấp uy tín và kiểm soát đầy đủ chứng từ trong quá trình mua bán. Khi hoàn thiện các thủ tục pháp lý và xây dựng được hệ thống cung ứng phù hợp, công ty có thể từng bước mở rộng khách hàng, phát triển thị trường và duy trì hoạt động kinh doanh đá xây dựng ổn định, lâu dài.
